Powszechnie obowiązujący standard budynków w Polsce określa przede wszystkim Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nowelizacje przepisów odbywają się co kilka lat. Ich celem jest dostosowanie prawa do dyrektyw unijnych oraz podążanie za rozwojem technologicznym.
Co się zmieniło w warunkach technicznych po 19 września 2020 r. ?
19 września 2020 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 16 września 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dziennik Ustaw z 2020 r., poz. 1608). Co się dokładnie zmieniło:
Do paragrafu 135. Odpowiednia aparatura kontrolna i pomiarowa dodano nowe ustępy, które mówią, że:
- Instalacje ogrzewcze powinny być zaopatrzone w urządzenia, automatycznie regulujące temperaturę oddzielnie w każdym pomieszczeniu (ust. 7).
- Jeśli nie ma możliwości zainstalowania urządzeń do automatycznej regulacji temperatury w każdym pomieszczeniu oddzielnie, ustawodawca dopuszcza zastosowanie regulacji w strefie ogrzewanej (ust. 8)
- Wymagania zawarte w ust. 7 stosuje się gdy:
- osoba posiadająca uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności przedstawi opinię potwierdzającą techniczne możliwości montażu systemu automatycznej regulacji temperatury;
- przeprowadzona analiza potwierdzi możliwości realizacji z ekonomicznego punktu widzenia. Raport polega na porównaniu początkowych kosztów instalacji urządzeń, które automatycznie regulują temperaturę, ze spodziewanymi oszczędnościami kosztów energii, wynikającymi z instalacji tych urządzeń. Przyjmuje się, że okres zwrotu z inwestycji trwa maksymalnie 5 lat. (ust .9);
- W przypadku budynków już użytkowanych, wymagania zawarte w ust. 7 obowiązują, gdy dochodzi do wymiany źródła ciepła (ust. 10).
Paragraf 147. Wentylacja i klimatyzacja również zyskał nowe ustępy. Informują one o tym, że:
- Instalacje klimatyzacji, tak samo, jak grzewcze powinny być wyposażone w urządzenia automatycznie regulujące temperaturę oddzielnie w każdym pomieszczeniu (ust. 5).
- W przypadku braku możliwości montażu takich urządzeń przepisy zezwalają na zastosowanie regulacji w strefie chłodzącej (ust.6).
- Powyższe wymagania stosuje się w przypadkach:
- gdy opinia osoby posiadającej uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności dopuszcza techniczną możliwość montażu ww. urządzeń;
- gdy zastosowanie urządzeń do automatycznej regulacji temperatury w każdym pomieszczeniu oddzielnie jest uzasadnione ekonomicznie. Analizę sporządza się w taki sam sposób jak badanie korzyści wynikających z montażu urządzeń do automatycznej regulacji temperatury w systemie ogrzewania (ust. 7).
Stacje ładowania pojazdów elektrycznych
Ustawodawca dostosował też przepisy do najnowszych rozwiązań technologicznych. I tak w Rozdz. 8. Instalacja elektryczna, paragraf 180. Cel instalacji i urządzeń elektrycznych uzyskał brzmienie: „Instalacja i urządzenia elektryczne, przy zachowaniu przepisów rozporządzenia, przepisów odrębnych dotyczących dostarczania energii, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, a także wymagań Polskich Norm odnoszących się do tych instalacji i urządzeń, powinny zapewniać: 1.dostarczanie energii elektrycznej o odpowiednich parametrach technicznych do odbiorników, stosownie do potrzeb użytkowych, w tym w zakresie infrastruktury na potrzeby ładowania pojazdów elektrycznych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 908 i 1086)”.
Rozporządzenie miało na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz. Urz. UE L 156 z 19.06.2018, str. 75).
Kogo dotyczą zmiany?
Nowe wymagania dotyczą projektantów oraz inwestorów (w tym deweloperów i inwestorów indywidualnych). Zgodnie z przepisami inżynier budownictwa branży sanitarnej będzie musiał sporządzić analizę techniczną i ekonomiczną, która będzie częścią projektu architektoniczno-budowlanego (PAB).
Nowe warunki techniczne obowiązujące od 1 stycznia 2021
25 grudnia 2020 r. weszło w życie następne Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 2351). Nowelizacja wdraża tym razem dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13).
Nowelizacja w znacznym stopniu zaostrza wymogi w zakresie oszczędność energii i izolacji cieplnej. Temu zagadnieniu jest poświęcony podział X rozporządzenia.
Przepisy określają maksymalny dopuszczalny współczynnik przenikania ciepła (U) dla wielu elementów budynku (np. ścian, dachów, podłóg, drzwi oraz okien). Na przykład U dla ścian zewnętrznych w 2017 r. wynosił maks. 0,23 W/m2K, natomiast od 2021 r. nie może przekroczyć 0,2 W/m2K. Oznacza to, że nowe budynki muszą być skuteczniej izolowane. Można to zrobić poprzez zwiększenie grubości materiału izolacyjnego lub zastosowanie materiałów budowlanych o lepszej jakości.
Kolejną kwestią jest obniżone zapotrzebowania budynków na energię nieodnawialną pierwotną (EP). Energia jest niezbędna do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz oświetlenia domu. Na przykład w 2017 r. współczynnik EP dla budynku wielorodzinnego wynosił 85 kWh/m2 na rok, od 2021 jest to 65 kWh/m2 na rok. Aby spełnić te wymogi, inwestorzy muszą wyposażyć obiekty nie tylko w lepszej jakości materiały, ale i ekologiczne źródła energii. Na przykład zastosować pompy ciepła z rekuperatorem albo panele fotowoltaiczne.
Kogo dotyczą zmiany?
Do wymagań muszą dostosować się wszyscy inwestorzy, którzy otrzymają pozwolenie na budowę w 2021 r. Poza tym każdy stworzony na starych zasadach projekt, będący w fazie realizacji (nie sfinalizowano formalności), musi być dostosowany do nowych wymogów. Aktualne warunki techniczne obowiązują również budynki rozbudowywane i modernizowane.
